§ 4 Pojawienie się greckiej polis, 5 klasa

 Видеоурок https://eior.by/catalog_lecture/5-klass/history/33.php

Wideo https://www.youtube.com/watch?v=Adn-6tkoMEA

Test https://learningapps.org/watch?v=pots20z5c18

Test https://learningapps.org/watch?v=pqig0yvjt20

Проверочный тест по теме "Возникновение греческого полиса"

1.Подъём хозяйства и культуры Древней Греции начался в XI в. до н.э. X в. до н.э. IX в. до н.э. VIII в. до н.э. 2.Положительные изменения в жизни древних греков были связаны с нашествием дорийцев нашествием ахейцев использованием железа использованием бронзы 3.Установите правильное соответствие А-гоплит Б-аристократ В-демос Г-метек Знатный человек -АБВГ Тяжеловооруженный пехотинец -АБВГ Простой народ -АБВГ Переселенец из другого полиса -АБВГ 4.Человек, силой захвативший власть в полисе назывался тиран, тираном, Тиран, Тираном 5.Почётной обязанностью граждан была защита отечества. Верное утверждение Неверное утверждение 6.Метеки занимались в основном земледелием. Верное утверждение Неверное утверждение 7.Придя к власти, тираны жестоко расправлялись с аристократами. Верное утверждение Неверное утверждение 8. – коренной житель полиса, имевший землю и участвовавший в управлении государством. 9.Установите правильное соответствие А-акрополь Б-аристократия В-агора Г-фаланга Верхний город -АБВГ Строй греческого войска -АБВГ Рыночная площадь-АБВГ Власть родовой знати -АБВГ 10.Демос требовал участия в управлении полисом передела части земли отмены службы в армии избрания тиранов отмены долгового рабства

§ 4. Pojawienie się greckiej polis

    1. Początki odrodzenia Grecji. Wiemy już, że podbój achajskiej Grecji przez Dorów spowodował jej zagładę. Kwitnące państwa zostały zburzone. Kultura, rzemiosła oraz handel popadły w ruinę. Ludzie żyli w małych ufortyfikowanych wioskach. Rolnicy pracowali bez wytchnienia, jednak zbiory były nadal skąpe. Twarda gleba źle poddawała się obróbce drewnianymi i miedzianymi narzędziami.

    W VIII wieku p.n.e. rozpoczął się szybki rozwój Grecji. Było to związane z rozpowszechnieniem   występowania żelaza. Korzystanie z żelaznych narzędzi pozwoliło usprawnić uprawę gleby. W Grecji  wzrosła powierzchnia gruntów ornych,  przez co zwiększyły się plony ze zbóż i ilość zwierząt gospodarczych, a co za tym idzie – również liczba ludności. Rolnicy zaczęli sprzedawać nadwyżki swoich zbiorów, rzemieślnicy – swoje wyroby. Szybko rozwijał się handel i budownictwo okrętowe. W tym samym czasie wykształciła się nauka, filozofia i literatura. Szeroko rozpowszechniło się wówczas pismo, zapożyczone przez Greków od Fenicjan. Fenickie znaki zostały dostosowane do języka greckiego w celu stworzenia doskonalszego alfabetu.

    2. Miasta-państwa. W VIII–VI  wieku p.n.e. w Starożytnej Grecji  powstały dziesiątki niezależnych miast-państw. Wszystkie one funkcjonowały według swoich własnych praw,  przepisów i zasad, miały swoich władców i zbrojne siły. Takie miasta-państwa były nazywane polis. Polis wyrosły z małych ufortyfikowanych osad. Ich centrum było miasto. Dołączało do niego przylegające terytorium z niewielką  ilością osiedli. W każdym takim państwie mieszkało średnio od 5 do  10 tysięcy osób. Większość ludności mieszkała w mieście. W jego środku  ulokowano akropol (górne miasto) - zazwyczaj zbudowany na wzgórzu. W tym miejscu znajdowały się świątynie bogów i mieszkali władcy. U podnóża akropolu stały domy obywateli i znajdował się plac handlowy – agora.

    Rdzenni mieszkańcy polis, którzy posiadali na własność ziemię i uczestniczyli w zarządzaniu miastem, byli uznawani za obywateli. Tylko oni mogli głosować na zgromadzeniach ludowych, posiadać własność, występować w sądzie w swoim imieniu. Honorowym obowiązkiem mieszkańców była obrona ojczyzny. Cudzoziemcy, mieszkający w polis, nie mieli tych wszystkich praw i nie mogli zostać  obywatelami, dlatego częściej zajmowali się rzemiosłem lub handlem.  Żadnych praw nie mieli tylko niewolnicy. Armie polis składały się z ciężkozbrojnych piechurów – hoplitów  (od greckiego wyrazu „hoplon” – zbroja). W bitwie hoplici ustawiali się kolejno jeden za drugim w kilku szeregach. Ten szyk nazywamy falangą.

    Metojkowie – cudzoziemcy zamieszkujący Ateny w epoce Starożytnej Grecji. Była to wolna ludność osiedlająca się tam na czas nieokreślony. Mieli podobne obowiązki jak obywatele m.in. służyli w wojsku. Nie posiadali pełnych praw obywatelskich, m.in. nie mogli uczestniczyć w życiu politycznym, brać udziału w Zgromadzeniu Ludowym, piastować urzędów i nabywać ziem. 

    Początkowo cała władza spoczywała w rękach dziedzicznej elity, arystokracji, tzn. „władzy najlepszych, szlachetnych”. Opinia arystokracji znaczyła więcej niż opinia zwykłych ludzi  – demosu. Arystokraci z pogardą traktowali demos, ponieważ uważali siebie za potomków bogów i starożytnych królów, mimo to zwykli obywatele starali się uczestniczyć w kierowaniu polis. Walka pomiędzy arystokracją i demosem w wielu polis przekształcała się w prawdziwą wojnę. Niekiedy przedstawiciele demosu siłą przejmowali władzę i rządzili jednoosobowo. Tacy władcy byli nazywani tyranami, a ich władza tyranią. Tyrani brutalnie rozprawiali się z arystokratami, ale nie chodziło im o dobro ludu, lecz tylko o wzmocnienie swojej pozycji, dlatego władza tyranów w starożytnej Grecji była krótkotrwała.

    Tak więc opanowanie techniki wytopu i przetwórstwa żelaza odegrało znaczącą rolę w rozwoju greckiego społeczeństwa. Stało się ono mocniejsze i bogatsze. Pojawiły się polis – miasta-państwa, w których toczyła się walka o władzę pomiędzy demosem i arystokracją. Polis stały się podstawą starożytnej cywilizacji greckiej.

1. Kiedy i w związku z czym rozpoczęło się odrodzenie Grecji?                                            2. Czym jest polis? Wyjaśnij, jak było zorganizowane.                                                           3. Kim są obywatele? Jakie prawa i obowiązki posiadali?                                                       4. Do kogo należała władza w greckich miastach-państwach?                                                  5. Jaka była armia polis? Korzystając z dodatkowej literatury opowiedz o greckiej falandze.                                                                                                                                   6*. Czym można wytłumaczyć uporczywą walkę o władzę pomiędzy arystokracją i demosem?