§25 Podstawowe tendencje rozwoju państw w świecie po II wojnie światowej,9 klasa

 ВИДЕОУРОК https://eior.by/catalog_lecture/9-klass/vsemirnaya-istoriya/24.php


Zimna wojna – umowna nazwa (trwającego w latach 1947–1991) stanu napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej i militarnej pomiędzy blokiem wschodnim, czyli ZSRR i jego państwami satelickimi skupionymi od 1955 roku w Układzie Warszawskim i państwami pozaeuropejskimi sprzymierzonymi z ZSRR, a blokiem zachodnim, czyli państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 roku w NATO i paralelnych blokach obronnych (SEATOCENTO) pod przywództwem Stanów Zjednoczonych. Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń obu bloków militarnych. Konflikt został rozpoczęty polityką ZSRR dążącego do rozszerzania zasięgu ekspansji terytorialnej i swojej strefy dominialnej oraz narzuceniem siłą ustroju komunistycznego krajom Europy Środkowo-Wschodniej.



Przemówienie Winstona Churchilla  w Fulton, 5 III 1946 r.

Cień padł na sceny, tak niedawno rozjaśnione i oświetlone przez zwycięstwo sojuszni­ków. Nikt nie wie, co zamierza uczynić w najbliższym czasie Rosja Radziecka i jej komuni­styczna organizacja międzynarodowa ani gdzie są granice, jeżeli w ogóle istnieją, dla ich dążeń ekspansywnych i nawracających na swoją wiarę.

(…)

Jest jednak moim obowiązkiem, a jestem przekonany, że nie chcielibyście, żebym ukrywał przed wami faktów tak jak je widzę, jest więc moim obowiązkiem postawić wam przed oczami pewne fakty w związku z obecnym stanem rzeczy w Europie.

Od Szczecina nad Bałtykiem do Triestu nad Adriatykiem opuściła się żelazna kurtyna w poprzek kontynentu. Poza tą linią znajdują się wszystkie stolice byłych państw środkowej i wschodniej Europy: Warszawa, Praga, Wiedeń, Budapeszt, Bukareszt i Sofia - wszystkie te sławne miasta i zamieszkująca wokół nich ludność leżą, że tak się wyrażę, w sferze ra­dzieckiej i wszystkie, w takiej czy innej formie, podlegają nie tylko wpływom radzieckim, ale kontroli z Moskwy w bardzo wysokim, niekiedy rosnącym stopniu.


Świat w 1959:

     NATO

     inni sojusznicy USA

     Układ Warszawski

     państwa satelickie i pozaeuropejscy sojusznicy ZSRR

     kolonie i terytoria zależne państw europejskich

     państwa niezaangażowane


Kryzys kubańskikryzys karaibski – kryzys polityczny między dwoma supermocarstwami dysponującymi bronią atomową – ZSRR i USA, który miał miejsce między 16 a 28 października 1962 na Kubie, w okresie zimnej wojny. Był spowodowany tajnym rozmieszczeniem przez ZSRR na Kubie pocisków balistycznych średniego zasięgu, bezpośrednio zagrażających terytorium USA. Wcześniej, tj. na przełomie lat 1959–1960 USA rozmieściły rakietowe pociski balistyczne na terytorium Wielkiej BrytaniiWłoch i Turcji, w pobliżu ZSRR. Był to największy kryzys w historii powojennego świata.

WIDEO https://www.youtube.com/watch?v=PbxWOVeaXik

Zasięg radzieckich pocisków balistycznych IRBM oraz MRBM w razie wystrzelenia z Kuby.

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (zwyczajowo NATOSojusz Północnoatlantycki) – układ wojskowy zawarty 24 sierpnia 1949, na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu północnoatlantyckiego. Głównym celem istnienia NATO w chwili utworzenia była obrona militarna przed atakiem ze strony ZSRR i jego państw satelickich, od 1955 zorganizowanych w strukturę Układu Warszawskiego. Po rozpadzie ZSRR i rozwiązaniu Układu Warszawskiego (1991) pełni rolę stabilizacyjną, podejmując działania zapobiegające rozprzestrzenianiu konfliktów regionalnych, pełni także rolę gwaranta bezpieczeństwa zewnętrznego państw członkowskich. Sojusz opiera się na zasadzie kolektywnej obrony, zgodnie z jego podstawowym założeniem, że napaść zbrojna na jednego z członków uważana jest za atak przeciw wszystkim członkom.

     członkowie Unii Europejskiej i NATO

     członkowie UE niebędący członkami NATO

     członkowie NATO niebędący członkami UE

Rok wstąpieniaPaństwa członkowskie NATO
1949
 Belgia Dania Francja Holandia Islandia Kanada Luksemburg Norwegia Portugalia Stany Zjednoczone Wielka Brytania Włochy
1952
 Grecja Turcja
1955
Niemcy Republika Federalna Niemiec (od 1990 Niemcy)
1982
 Hiszpania
1999
 Czechy Polska Węgry
2004
 Bułgaria Estonia Litwa Łotwa Rumunia Słowacja Słowenia
2009
 Albania Chorwacja
2017
 Czarnogóra
2020
 Macedonia Północna

Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnejros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощиang. Warsaw Pact) – organizacja polityczno-wojskowa państw bloku wschodniego z dominującą rolą ZSRR. Formalnie powstał na podstawie deklaracji bukaresztańskiej, jako reakcja na powstanie NATO i zawarcie układów paryskich w 1954, przewidujących remilitaryzację przyjętej do NATO w 1955 Republiki Federalnej Niemiec. Celem utworzenia Układu Warszawskiego było ujednolicenie polityki zagranicznej i militarnej ZSRR i państw od niego uzależnionych[1]. Sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie ZSRR państw Europy Środkowo-Wschodniej wraz z ich siłami zbrojnymi, stanowił strukturę umożliwiającą ZSRR pełną kontrolę nad siłami zbrojnymi i polityką obronną państw członkowskich oraz był wykorzystywany w polityce ZSRR w konfrontacyjnych stosunkach z Zachodem.

Jego formalne zasady zostały określone w 1955 roku przez I sekretarza KPZR Nikitę Chruszczowa.


Członkowie

Mapa krajów Układu Warszawskiego
Państwa członkowskie NATO i Układu Warszawskiego na przełomie 1989/1990

czyli wszystkie państwa socjalistyczne ówczesnej Europy poza Socjalistyczną Federacyjną Republiką Jugosławii.

Członkowie Układu Warszawskiego mieli bronić się wspólnie w przypadku ataku na którekolwiek z państw-sygnatariuszy.

Układ podpisano 14 maja 1955 roku w pałacu Rady Ministrów w Warszawie, a wszedł w życie z dniem 4 czerwca 1955 roku, gdy dokumenty ratyfikacyjne zostały złożone Rządowi PRL – będącemu zgodnie z art. 10 depozytariuszem – przez ostatnią z układających się stron – Ludową Republikę AlbaniiSejm PRL ratyfikował układ uchwałą z dnia 19 maja 1955 roku.

Sporządzony w czterech językach autentycznychpolskimrosyjskimczeskim i niemieckim. Zarejestrowany przez Sekretariat ONZ 10 października 1955 r.


Akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie

Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania
Kanclerz RFN Helmut Schmidt, przywódca Niemieckiej Republiki Demokratycznej Erich Honecker, prezydent USA Gerald Ford oraz kanclerz Austrii Bruno Kreisky

Akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie – dokument podpisany przez 35 szefów państw i rządów na zakończenie obrad Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w dniu 1 sierpnia 1975 w Helsinkach. Był to pierwszy przypadek w czasie zimnej wojny, gdy na tak wysokim szczeblu państwa obu bloków zdecydowały się przyjąć wspólne zasady postępowania w stosunkach międzynarodowych. Jego sygnatariuszami stały się 33 państwa europejskie oraz Kanada i USA.

Treść

Regulacje przyjęte w Akcie końcowym podzielone zostały na tzw. koszyki. Koszyk I stanowiły Zagadnienia bezpieczeństwa w Europie, na które składały się: Deklaracja zasad rządzących stosunkami między państwami uczestniczącymi oraz Dokument w sprawie środków budowy zaufania oraz niektórych aspektów bezpieczeństwa i rozbrojenia. Za kluczową część koszyka I uważa się katalog zasad obowiązujących w stosunkach międzynarodowych, na które składały się:

Koszyk II - Współpraca w dziedzinie gospodarczej, naukowej i technicznej oraz środowiska naturalnego - obejmował zagadnienia z zakresu wymiany handlowej, współpracy gospodarczej oraz naukowo-technicznej. Z kolei w koszyku III - Współpraca w dziedzinie humanitarnej i dziedzinach pokrewnych - odniesiono się do zagadnień związanych z kontaktami międzyludzkimi, informacją i współpracą w dziedzinie kultury oraz edukacji. IV koszyk stanowił zapowiedź kontynuacji procesu KBWE.





Комментарии

Популярные сообщения из этого блога

Познавательное лото «Знаменитые спортсмены»

Билет 1 Древние люди на территории Беларуси: заселение территории, занятия, основные изобретения и открытия, религиозные верования.

§5 Балты и славяне на территории Беларуси, 10 класс